Atatürk’ ün yaşamında ilk olağan üstü başarısı çocukluk çağında, orta öğrenimi döneminde matematik dersinde olmuş ve bunun sonucu olarak dersin öğretmeni O’ nun adına “Kemal” adını vermiştir. Atatürk, Selanik Askeri Rüştiyesinde geçen bu olayla ilgili anısını şöyle anlatıyor:
“…Rüştiyede en çok matematiğe merak sardım. Az zamanda bize bu dersi veren öğretmen kadar belki de daha fazla bilgi edindim. Derslerin üstündeki sorularla uğraşıyordum, yazılı soruları düzenliyordum. Matematik öğretmeni de yazılı olarak cevap veriyordu. Öğretmenimin ismi Mustafa idi. Bir gün bana dedi ki:
-“ Oğlum senin de ismin Mustafa benim de. Bu böyle olmayacak, arada bir fark bulunmalı. Bundan sonra adın Mustafa Kemal olsun.”
O zamandan beri ismim gerçekten Mustafa Kemal oldu…”
Atatürk’ün yaşamında matematiğin önemi bu güne kadar bildiğimiz veya ilkokullarda öğrenmiş olduğumuz gibi matematik öğretmeninin Kemal ismini vermesinden çok ötedir.
Cumhuriyetten önce çeşitli okullarda okutulmuş matematik kitaplarını incelerseniz; içlerinde Arap harfleriyle yazılmış formüller;
Müselles, murabba veya hatt-ı mübas gibi günümüz matematiğinde bir anlam ifade etmeyen bir çok terim görürsünüz. Günümüzde Atatürk sayesinde kullandığımız terimlere baktığımızda, bu eski Arapça terimlerin anlaşılmasının ve hatırlanmasının ne denli güç olduğuna hak verirsiniz.
“Müsellesin sathı yatalay, dikeley zarbının müsavatına müsavidir.” Bu cümleden ne anlıyorsunuz? Belki anneanne ve dedelerimiz bize bu cümle içinden bir kaç kelimeyi günümüz Türkçe’sine çevirebilir ama bir çoğunuz gibi bizde bu cümleyi ilk okuduğumuzda hiç bir şey anlamamıştık. Oysa bu cümle “ üçgenin alanı, tabanı ile yüksekliğinin çarpımının yarısına eşittir.”demektir. bu cümledeki kavram anlaşılmazlığı bile bize Atatürk’ ün bu konuda matematiğe ve diğer ilimlere ne denli değerli bir çalışma bıraktığını anlamamız için yeterli olacaktır.
| Atatürk’ ün matematik dünyasına kazandırdığı diğer bazı terimlerden de şöyle örnekler verebiliriz; | |
| Bölen Bölme Bölüm Bölünebilme Çarpı Çarpan Çarpanlara Ayırma Çember Çıkarma Dikey Limit Ondalık Parabol Piramit Prizma Sadeleştirme Pay Payda Teğet |
Maksumunaleyh Taksim Haric-i Kısmet Kabiliyet-i Taksim Zarb Mazrup Mazrubata Tefrik Muhit-i Daire Tarh Amudi Gaye Aşar’i Kat’ı Mükafti Ehram Menşur İhtisar Suret Mahrec Hatt-ı Mübas |
| Atatürk’ ün bulduğu bu ve bunlar gibi bir çok terimler günümüzde hala geçerliliğini korumakta ve matematiği bizler için daha anlaşılır kılmaktadır. Atatürk’ ün amacı daima daha uyguna doğru ilerlemekti. Önerilen görüşleri haklı görünce hemen benimserdi. Atatürk’ ün ortaya koyduğu terimlerden bir takımı bugün kullanılırken bazıları çıkmış yerini daha uygunlara bırakmıştır. Örneğin; “tümey açı” yerine “tümler açı” , “bütey açı” yerine “bütünler açı” da olduğu gibi. Atatürk ilke adamı olduğu için bunları hoş görecek hatta sevinecekti. Yeter ki ortaya koyduğu ilke sarsılmasın yerine eski terimlere dönülmesin.
Atatürk 1937 yılında yayınlanan bir geometri kitabı yazmıştır. Bu kitapta kullanılan yeni terimler ayrıntılarıyla açıklanmış ve üzerlerine örneklerde verilmiştir. Bu kitap geometri öğretenlere ve bu konuda bilgi edinmek isteyenlere kılavuz olarak kültür bakanlığınca yayınlanmıştır. A. Dilaçar anlatıyor: “1936 yılı sonbaharında bir gün Atatürk beni özel kalem müdürü Süreyya Demir’ in yanına katarak Beyoğlu’ndaki Haset Kitapevine gönderip uygun gördüğünüz Fransızca Geometri kitaplarından birer tane aldırdı. Bunları Atatürk’le beraber gözden geçirdikten sonra ben ayrıldım ve kış aylarında Atatürk bu eser üzerinde çalıştı. Geometri kitabı bu emeğin ürünüdür.” Mustafa Kemal bu geometri kitabını yazarak matematiğe daha anlaşılır yeni terimler kazandırmak isteğini Sivas’ ta girdiği bir geometri dersinde ortaya koymuştur. Atatürk sadece siyasi ve idari alandaki dehası ile değil, sayısal dünyadaki üstün başarısı ile de karşımıza çıkmış oluyor. |
|
vay vay harbim büyük adammış….
bence çok ama çok güzel olmuş atatürkün yaptığı yenilikleri bir dünya olmuştur .Peki buna ne cevap vereceksiniz!!!!!!!!!!!!!!
Saolun kardeşler paylaşanın ellerine sağlık ödevime çok yardımcı oldu.
çok yararlı oldu sağolun
okul kitabimizda olup bu kadar detaylı olmayan bir konu cok tesekkür ederm performans öddevim için çok gerekli oldu..
saolun ödevime çok yardımcı oldu.çok güzel bilgiler içlerinden seçip yazdım bol bol
çook teşekkürler
SİZE ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM
cok güzel saolun tesekkür ederim:):):)
çok ama çok teşekkürlerimi sunarı <3
çok teşekkürler sözlüden 100 aldımxD
güzel
mükemmel çok teşekürler sizi çok seviyorum
Performans Ödevi İçin Çok Yardımcı Oldun saoL.
sÜpEr TeŞeKüRlEr KıSa vE Öz
Rica ederim arkadaşlar başarılar dilerim hepinize
çok teşekkürler
Çoook güzel olmuş teşekkür ederim
çok güzel miş
çok güzel olmuş
çoooook güzel olmuş teşekkür ederim…
çok güzel çok yardım etti
çok güzel performans ödevimdi
çok tesekkürler çok yardımcı oldunuz.
Proje Ödevim İçin Arıyordum Bu Konuyu Ve Burda Çok Güzel Bir Şekilde Buldum Teşekkür Ederim Admin
Çok teşekkürler
yaaa doğru düzgün bilgi yok ben Atatürkün matematik alanında yaptığı çalışmalarım istiyorum bu nediyor analamadım ki!!!!
teşekkürler hakkınızı helal edin çok faydalandık
-araştırma sonuçlarını öğrenme alanlarına göre sınıflandırınız
-herbir öğrenme alanı için getirilen yenilikleri tablolarla gösterme hakkında bilgide olsa çok daha iyi olacaak
çok saolun
çok saolun işime çok aradı bu ülkeye böyle şeyler lazım zaten
Rica ederim başarılar dilerim.
çok güzel olmuş
çok saolun valla hoca kızardı yapmasaydm
ay işime gerçekten yaradı
çok güzel ödev için
çoK yaRdıMcI oLdu yHa
çok güzel biryer bayıldım
bilmediğim yerleri şeyleri öğrendim ödevden 100 aldım
çok güzel
bence çok füzel ama biraz fazla uzun ama yinede ödevim bitti ve bu site sayesinde 97 aldım, çooook teşekkürler loveyou!!!